FORTYFIKACJE WAŁU POMORSKIEGO W WAŁCZU
Wał Pomorski jest przygraniczną fortyfikacją III Rzeszy. Przebiegał wzdłuż granicy
zPolską. Jego zadaniem była osłona Niemiec przed agresją ze stronyPolski. Pierwsze obiekty Wału Pomorskiego powstały w 1932 r..Umiejscowiono je w kluczowych punktach obrony takich jak np.najważniejsze szlaki komunikacyjne. Budowa otoczona wielką tajemnicątrwała do 1938 r. i była realizowana odcinkami. W założeniu WałPomorski miał opierać się na naturalnych przeszkodach terenowych, gdyżwedług niemieckiej nomenklatury nie był on fortyfikacją stałą tylko"pozycją" (niem. Pommerstellung). Umocnienia Wału Pomorskiegorozciągają się na linii: Bałtyk - Polanów - Biały Bór - Szczecinek -Wałcz - Tuczno - Krzyż - Gorzów Wielkopolski.
Wałcz(niem. Deutsch Krone) stanowił najsilniejszą pozycję obrony WałuPomorskiego. Schrony bojowe znajdują się poza miastem. Trzonfortyfikacji stanowiły grupy warowne "Cegielnia" i "Marianowo", któreusytuowano tuż przed linią kolejową. Drugą linię stanowiły lżejszeschrony wkomponowane w fortyfikacje polowe. Ostatnią linią obrony byłyschrony umieszczone na terenie koszar 32 pułku artylerii (obecnieznajduje się w nich Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa - PWSZ).
Wałczbył oblegany przez Rosjan w dniach od 30 stycznia 1945 r. do 11 lutego.Rosjanie przeprowadzili kilka bezskutecznych ataków między innymi nagrupy warowne. Jednak Niemcy dopiero wobec groźby okrążenia porzucilifortyfikacje Wałcza, uciekając po zamarzniętym jeziorze Bytyń.
Drzwi wyjścia zapasowego wkomponowanego w ogrodzenie największego ze schronów
w ufortyfikowanych koszarach (był to schron bierny, stanowiący prawdopodobnie stanowisko dowodzenia całej pozycji).
Zbliżenie szczytu wieży - schronu ze stanowiskiem obserwacyjnym.
Budynek koszar z wieżowym stanowiskiem obserwacyjnym. Schron ten „zamaskowano" przez jego wyeksponowanie. Żelbetowa wieża ma 18 m wysokości, a jej mury około
1 m grubości.
Schron bojowy ckm ze stanowiskiem obserwatora ukryty w budynku przy bramie koszar.
Schron broni maszynowej z kazamatą pancerną, sąsiadujący ze stanowiskiem dowódcy odcinka „ Wałcz Południe" (ul. Wojska Polskiego).
Samodzielny schron o ciężkiej konstrukcji ze stanowiskiem obserwatora artylerii i wysuniętymi stanowiskami (B-Werk Cegielnia - West), w głębi jezioro Cegielnia.
B-Werk Cegielnia - West, blok kopuły pancernej 3-strzelnicowej typu 3P7.
B-Werk Cegielnia - West, po prawej stronie schronu widoczna odsłonięta ścianka wzmacniająca wykop.
Fragment umocnień „Cegielnia".
Fragment umocnień „Cegielnia".
B-Werk Cegielnia - Ost, część zasadnicza schronu (stan obecny). Da zespołu B-Werków na wzgórzu 128,9 m stosowana jest także nazwa „czapa Hitlera", nadana po wojnie prawdopodobnie z uwagi na dominujące ulokowanie budowli stanowiących swoistą „czapkę" wzgórza.
B-Werk Cegielnia - Ost, blok kopuły pancernej 3-strzelnicowej.
„Przekrój" przez wzgórze w miejscu posadowienia B-Werka Ost, zwraca uwagę stosunkowo płytkie poprowadzenie podziemnego chodnika długości około 40 m, oddzielającego część bojową od zasadniczej budowli.
B-Werk Cegielnia - Ost, blok kopuły pancernej.
B-Werk Cegielnia - Ost, na pierwszym planie widoczna ściana odsłoniętego chodnika.
B-Werk Cegielnia - Ost, odsłonięta ściana chodnika pozwala poznać nam jego budowę.
Fragment umocnień „Cegielnia".
Schron bojowy dla broni maszynowej: B-Werk Cegielnia - West (budowla główna).
B-Werk Cegielnia - West, budowla główna stanowiąca rozległy, jednokondygnacyjny schron o długości 50 m i szerokości dochodzącej do 19 m.
Fragment umocnień „Cegielnia".
B-Werk Cegielnia - West. Warto nadmienić, że jest to największy schron bojowy Wału Pomorskiego.
Schron ukryty w piwnicy budynku przy ul. Wojska Polskiego 25. Był to schron dowódcy odcinka „Wałcz Południe".
Na pierwszym planie widoczny budynek na ul. Wojska Polskiego, w piwnicy którego znajduje się schron broni maszynowej (por. zdjęcie nr 5).
Wejście do schronu w budynku przy ul. Wojska Polskiego 25 (por. zdjęcie nr 22).
ppor. Dariusz Popiel